Rzeczy przydatne w podróży z plecakiem, te bardziej nietypowe

Co spakować do bagażu w podróż? Problem niezwykle poważny przy każdym wyjeździe, ale najbardziej przy tym z dużym plecakiem, tzw. backpacking, kiedy wszystkie rzeczy dźwigamy przed długie godziny na swoich plecach, a przestrzeń mamy wyjątkowo ograniczoną.

Zaprezentujemy tutaj te mniej oczywiste rzeczy niż np. latarka czołówka, nóż, kawałek sznurka, igła z nitką, sztućce – niezbędnik. Niektóre z naszych wyborów zaskakują nawet innych długodystansowych podróżników, a my z kolei nie wyobrażamy sobie podróżowania bez nich. Wiele z nich przyda się przy każdym wyjeździe w odrobinę bardziej dzikie tereny. Artykuł będzie na bieżąco aktualizowany o kolejne przedmioty. Myślę, że idealnym rozpoczęciem będzie…

1. OBIERACZKA/ SKROBACZKA DO ZIEMNIAKÓW

To urządzenie jest idealne w warunkach podróży, gdyż bez użycia wody (z której dostępnością często jest problem) i mydła pozbędziemy się bakterii, jaj pasożytów oraz wszelkich pozostałych zanieczyszczeń z owoców i warzyw.

Zacznijmy od tego, że umycie, a raczej opłukanie, samą wodą – jak robi większość osób – warzyw i owoców nie tylko w żadnym stopniu nie przyczynia się do poprawy higieniczności jedzenia, ale wręcz ją pogarsza. Sama woda, bez mydła, tylko pomaga rozmnożyć się bakterią, dowód? Po pierwsze sama nauka, a bardziej namacalny? Weźcie dwa takie same owoce/warzywa, jedno opłukajcie, a drugi nie, i porównajcie ich stan po 3 dniach (często wystarczy jeden dzień czy kilka godzin). Druga sprawa: woda, której używamy do mycia, sama w sobie może mieć bakterie, niekoniecznie muszą to być bakterie groźne dla zdrowia, wystarczy, że są to inne bakterie, niż te, do których przyzwyczajony jest nasz żołądek. Przykładowo: my z Iza mieliśmy problemy po każdej wodzie w Maroko, nawet tej niby czystej w górach (oczywiście mowa o każdej innej, niż butelkowana). Sama woda nie zmywa także pestycydów.

Żeby więc mycie miało jakikolwiek sens, trzeba użyć mydła lub sody oczyszczonej. No i tutaj się pojawią inne problemy. Jak już obiekt naszej konsumpcji będzie namydlony, to trzeba go porządnie spłukać. Inaczej, zamiast szkodliwych bakterii i pestycydów, nażremy się innej szkodliwej „chemii”, a to chyba nawet gorsze. Na dodatek zepsujemy sobie smak. Tymczasem w warunkach podróży, takie spłukanie to często coś niemożliwego. Gdy śpimy w namiocie, gdzieś przy drodze czy obrzeżach miast, to nie mamy przy sobie dużego zapasu wody, bo jest ona najwyzaczjniej jedną z najcięższych rzeczy w plecaku. Łatwiej jest, gdy śpimy w dzikiej naturze, ale wtedy mydliny zanieczyszczają środowisko (chyba że mamy mydło naturalne). Tutaj ważne wtrącenie – pamiętajcie by zęby, naczynia czy siebie samego myć z użyciem mydła co najmniej 20 metrów od rzeki, by mydliny nie trafiały bezpośrednio do wody, tylko by ziemia miała szansę je zaabsorbować, chociaż trochę przefiltrować i zmniejszyć szkodliwość na organizmy żywe.

Obieraczka to też wyśmienity sposób do pokrojenia wielu owoców i warzyw. Przecież w podróży nie mamy zastawy z 10 talerzy, wszystkich rodzajów miseczek, noży i deski, często nawet nie mamy dogodnego kawałka miejsca do „kuchennych” działań. Tymczasem obieraczką możemy łatwo pokroić np. buraka, marchewkę na plasterki, nie brudząc sobie przy tym za bardzo rąk ich sokami. To samo dotyczy wycięcia zepsutych kawałków, np. z owoca mango, które jest pełne potwornie lepkiego soku, albo twardych pozostałości skórki w zagłębieniach ananasa. Obieraczka świetnie się też sprawdzi przy spożywaniu papai, bo zazwyczaj owoc straszliwie się rozpada i robi się z niego paćka przy większej sile dotykania go ręką, więc obieranie nożem kończy się dżemem. Są też takie owoce, jak np. tucuma, której obieranie nożem kończy się utratą dużej ilości części jadalnej.

Ogromnie polecamy więc zaopatrzenie się w obieraczkę, bo jeśli wybierzemy odpowiedni egzemplarz, to waży one tyle, co nic. Ogromnie się też przyda przy gotowaniu w trudnych warunkach, gdy mamy mało czasu, bo przyspiesza przygotowanie warzyw do dania lub gdy jest zimno, bo nie musimy ściągać rękawiczek (przynajmniej nie od razu). Ogranicza dotykanie owoców i warzyw naszymi rękami, na których też może być dużo brudu.

Ktoś powie, że owoce można czyścić alkoholem. Waga alkoholu + waga pojemnika,  w którym go trzymamy, znacząco przewyższa wagę obieraczki. Zakup obieraczki to wydatek jednorazowy, w naszym przypadku obieraczka działa już 10 lat. Alkohol trzeba uzupełniać.  Są też kraje, jak Turcja, Maroko,Indonezja, gdzie nie kupi się łatwo wysokoprocentowego alkoholu, nawet nie wiem jak z dostępnością spirytusu w aptece. Przykładowo, nawet w Brazylii, w aptekach w wielu małych miejscowościach jest tylko coś w rodzaju wody utlenionej. No i alkohol rozwiązuje tylko problem z bakteriami, a też nie musi to być w 100%, bo sekundowe przetarcie alkoholem nie daje pełnej gwarancji ich zabicia. Alkohol nie zmywa chemii z oprysków. Pozostaje problem co z pozbyciem się niesmacznej skórki i innymi, wymienionymi przeze mnie, trudnościami. Ponadto zapach alkoholu nie znika zbyt szybko i możemy sobie zepsuć wrażenia z konsumpcji.

2.FILTR WODY

My sami zaczęliśmy używać filtra dopiero rok temu, czego żałujemy, bo to ogromna oszczędność (zarówno pieniędzy, jak i wagi w plecaku), która uchroniłaby nas dodatkowo przed kilkoma problemami żołądkowymi.

Czemu oszczędność pieniędzy i wagi oraz jak duża? To już zależy gdzie jedziemy i jaki kupimy filtr. Fundamentanle do takich kalkulacji jest jednak uzmysłowienie sobie, że 1,5-litrowa butelka wody kosztuje prawie wszędzie na świecie minimum 2 zł, a często o wiele więcej. Tutaj, gdzie jesteśmy aktualnie – w Brazylii – w małych miejscowościach potrafi kosztować 3, 4 a czasem nawet 5 zł. Musimy także pamiętać, że taka butelka waży 1,5 kg – to najcięższa jednostkowo rzecz w naszych plecakach, a człowiek w normalnym życiu powiniene wypijać min. 2 litry wody. Co dopiero w podróży, przy wysiłku i upale! Zamiast więc taszczyć wodę kilometrami, z filtrem możemy ją po prostu na bieżąco zdobywać.

Od razu tutaj wspomnę o tabletkach uzdatniających wodę, bo wiele osób pewnie o nich słyszało i powie, że można je używać zamiast filtra. Te tabletki to potworny syf dla naszego organizmu. Przecież wody w nich nie „oczyszcza” magiczna wróżka, tylko składniki tych tabletek, jak np. chlor. Jeśli ktoś z Was chce się nim faszerować, to tak, może wybrać tabletki. Poza tym tabletki są nieopłacalne przy dużych ilościach wody.

Jeśli chodzi o same filtry, to na rynku jest coraz więcej wynalazków, nawet na polskim ich dostępność jest całkiem dobra. Jedne to filtry wbudowane w butelkę, inne to filtry słomki, są też filtry z różnego rodzaju pompką, do szybszego i wygodniejszego pozyskiwania czystej wody.

Wskażę trzy, które są dość łatwo dostępne na polskim rynku i według mnie są najlepszym połączeniem czynników: cena, waga, wydajność. Pierwszy to Katadyn Combi, drugi to MSR Trailshot, trzeci to Sawyer Mini. Ja obecnie mam filtr kupiony w USA, który na polskim rynku jest niedostępny – Survivor Filter. Największą zaletą pierwszego jest to, że żywotność filtra to ponad 50 tysięcy litrów wody – jak na spokojnie to policzymy, to jeśli nikt nam go nie ukradnie i go nie uszkodzimy (filtr jest ceramiczny, więc upadek z dużej wysokości lub na coś twardego może go zniszczyć), to odkryjemy, że starczy na całe życie. To wszystko przy cenie ok. 800-1000 zł. Ogromna – wydaje się początkowo, to teraz przypomnijcie sobie cenę butelki i podzielcie przez nią te 800 zł. W praktyce, filtr może się zwrócić już po 2 czy 3 dłuższych wyjazdach. Wadą Katadyn Combi jest waga – 700 gram, w naszym przypadku to właśnie zadecydowało o jego oddaniu, bo już mieliśmy go zakupionego. Zastąpiliśmy go MSR Trailshot, który waży zaledwie 160 gram i jest 3 razy mniejszy. Ale coś za coś… żywotność filtra to „tylko” do 2000 litrów (zależy od stopnia zanieczyszczenia wody – z czasem pory filtra się najzwyczajniej zatykają i przepływ wody jest coraz wolniejszy). Cena standardowa to ok. 240 zł, my dorwaliśmy promocję za 180 i to uważam za w miarę uczciwy stosunek. Jeśli chcecie, mogę napisać dokładniejszą recenzję tego filtra. Zaraz będziemy musieli go zmienić na wspomniany filtr z USA, bo poza tym, że się już dość mocno zapchał, dostrzegam w nim pewne irytujące cechy. Filtra Sawyer nie będę komentował, bo nigdy nie używałem, ale wiem, że mnóstwo osób go używa i jest zadowolonych. Generalnie, wybierając filtr, skupcie się przede wszystkim na żywotności filtra. Np. dość popularny i reklamowana jest firma Lifestraw, który produkty dla mnie są całkowicie nieekonomiczne, bo w wielu z nich filtr starczy tylko na 1000 litrów. I co z tego, że można dokupić potem nowy wsad, jak on kosztuje 75% całego urządzenia?

Większość filtrów wody eliminuje tylko bakterie i pierwotniaki, albo pasożyty i ich jaja, NIE eliminuje wirusów (są one mniejsze od bakterii i mniejsze niż pory filtra). Są jednak filtry o odpowiednio małej średnicy porów, które zatrzymują wirusy – takie ma np. Katadyn Combi. Jednak spokojnie, skażenie wody wirusem jest jak szansa trafienia w totka . Należy może się tym przejmować np. przy siedliskach nietoperzy.

Filtry nie eliminują też zazwyczaj zanieczyszczeń chemii przemysłowej, ALE JEST TO MOŻLIWE. Mianowicie niektóre filtry mają dodatkowy wsad z węglem, który pochłania część zanieczyszczeń „chemicznych”, np. chlor. Należy jednak pamiętać, że węgiel wyłapuje tylko część takich zanieczyszczeń, zazwyczaj tych o prostych budowie – w sensie ja w życiu nie wypiłbym wody z rowu niedaleko jakiegoś pola uprawnego, pełnego pozostałości po opryskach i nawozach, albo przy dużej drodze. Taki wsad ma np. wspomniany Katadyn Combi. Starczy on w różnych filtrach stosunkowo na niewiele – zazwyczaj 200-400 litrów. Oczywiście łatwo wsypać nowy węgiel. Tutaj polecam, by zamiast kupować dedykowany i oryginalny węgiel, to iść do sklepu akwarystycznego i kupić tam węgiel w ułamku ceny ze sklepów ze sprzętem turystycznym.

Zamiast pisać tylko teoretycznie o zaletach filtra, wymienię konkretne sytuacje, w jakich ogromnie się nam przydał. W Wenezuelii pośrednio dzięki filtrowi zaoszczędzić mogliśmy ponad 400 zł. Zamiast jechać jeepem z agencji turystycznej za wspomnianą sumę, pojechaliśmy autobusem za 20 zł, a ostatnie 25 km drogi przeszliśmy pieszo. Ten odcinek to całkowite odludzie, jednocześnie brak na nim miejsc, z których bez obaw wypilibyśmy wodę bez filtrowania. Gdybyśmy chcieli wziąć zapas wody butelkowanej na te 25 km, to musielibyśmy w swoich plecakach nieść dodatkowo z 8 litrów wody, a nasze plecaki były i tak już bardzo cieżkie – pełne jedzenia na 8-dniowy trekking na szczyt góry Roraima.

Filtr przydał nam się nawet w wysokich górach. Zazwyczaj w górach wodę można pić prosto ze strumieni bez większego zmartwienia. Nie ma tam osad ludzkich, które byłyby źródłem skażenia, a woda pochodzi ze śniegów lub opadów. Ale my na 2500 metrów w Szwajcarii nie mogliśmy odnaleźć żadnego strumienia przez 2 dni, tamtejsze lodowce już dawno przestały istnieć. W końcu, gdy odnaleźli, to był bardzo mały, a wyżej widzieliśmy stado kozic, które z niego piły. W takich okolicznościach istniało ryzyko, że część ich odchodów mogła trafić to wody, istenieje też ryzyko – może akurat nie w tej sytuacji, że jakieś zwierze zdechło przy wodzie). Użyłem więc filtra.

Filtr wody pomagał nam też w Maroku, gdzie z Izą mieliśmy nieustanne problemy z przetrawieniem wody innej niż butelkowana. Nawet gdy była ona, a przynajmniej powinna być, wolna od wszelkich niebezpiecznych bakterii – np. na pustynii z głebokiej na 20 metrów studnii. Wystarczy jednak, że w wodzie są bakterie całkowicie inne, niż te, do których przyzwyczajony jest nasz żołądek i już woda może powodować dyskomfort – może nie od razu biegunkę, ale chociaż to, że przez godzinę wszystko będzie nam się w żołądku kotłowało. Tutaj zastrzeżenie – nie używajcie filtra zawsze i wszędzie, bo filtr zatrzymuje też niektóre minerały, no i należy przyzwyczajać organizm do ogólnodostępnej wody pitnej i jej flory bakteryjnej. Czasem jednak nie ma czasu na takie przyzwyczajani , tak jak w naszym przypadku – gdy co kilka dni jesteśmy w zupełnie innym regionie. Organizm można przyzwyczajać, gdy jedziemy np. na tydzień trekkingu w jednym miejscu, albo gdy woda jest delikatnie inna od tej, którą zna nasz organizm. Co innego gdy codziennie jesteśmy w miejscach oddalonych od siebie o kilkaset kilometrów – tak jak np. my w Brazylii czy Maroko.

Tutaj zarzucę Was kolejną ciekawostka, twarda woda – na którą tak się narzeka w Polsce – to zdrowa woda. Twardość wody oznacza bowiem stopień jej zminerazalizowania. Woda bez minerałów jest wręcz niebezpieczna dla organizmu człowieka, bo nie ma w sobie żadnych „wartości odżywczych” Wiecie, że w Finlandii wodę się specjalnie utwardza?!

Jak już jesteśmy przy dobrych radach, to nie podawajcie swojemu psu wody mineralnej. Tak, jak musimy sami się przyzwyczajać do ogólnodostępnej wody pitnej i budować florę bakteryjną u siebie, tak tym bardziej należy to robić u psa. Psy potrzebują znacznie więcej wody niż my, więc zbankrutujecie podając psu tylko wodę butelkowaną. Poza tym, my – ludzie czasem jeszcze zniesiemy trudne warunki i duży wysiłek bez wody. Pies bez wody nie da rady. Co zrobicie, gdy nie będzie wtedy wody butelkowanej ani filtra? Psa nie da się też nieustannie upilnować, jak będzie mu się chciało pić, to wypije nawet z kałuży. Pies potrzebuje znacznie „mocniejszej” flory bakteryjnej w swoim żołądku, więc nie róbcie ze swojego miękkiej żaby.

Tak więc apel najważniejszy – wszystko z umiarem i rozsądkiem.

Filtr wody może nam się też przydać w sytuacji, gdy mamy wodę nalaną z czystego – pewnego źródła, ale zdążyła się ona zepsuć, bo np. przez 2 dni była w butelce w upale. Wystarczy, że na nowo ją przefiltrujemy.

Pewnie ktoś z Was powie, przecież można wodę zagotować! Oczywiście, ale wtedy trzeba mieć gaz, palnik, trzeba poświęcić na to czas, a potem trzeba poczekać aż woda ostygnie. Używanie gazu kempingowego do gotowania jest o wiele droższe niż zakup filtra wody.
Jednocześnie odradzam też pastylki uzdatniające wodę, straszne to świństwo – pod względem wpływy na nasz organizm. Również jest to rozwiązanie o wiele droższe w ujęciu długoczasowym i dużej ilości wody.

Jeśli wydaje Ci się, że filtr wody przyda się tylko na ekstremalne wyjazdy i w trudnym terenie, to pomyśl, że filtr z wsadem z węglem może się przydać nawet na lotnisku. Zamiast kupować butelkę wody za 10, 12 czy 16 zł, możesz nalać sobie wody z kranu, a węgiel wyłapie chlor. Kolejna ciekawostka – coraz mniej krajów, przynajmniej tych dobrze rozwiniętych, dodaje chlor do wody lub robi to w minimalnym stężeniu. Przykładowo, woda w warszawskich wodociągach jest jedną z najlepszych w Europie i jest zdrowsza niż wiele wód z butelki.

Filtr wody to też całkiem dobra metoda dbania o środowisko. Zwłascza w trudnodostępnych terenach czy krajach, gdzie coś takiego jak recykling śmieci nie istnieje. Zamiast każdego dnia produkować nowe odpady plastiku, możemy używać tych samych butelek przez kilka dni.

Na sam koniec wspomnę jeszcze o takim wynalazku, jak elektroniczny filtr wody firmy SteriPen. Jak on działa? Zabija bakterie i wirusy itp. za pomocą promieniowania UV. Wkładamy filtr do wody i lampa emitująca specjalną barwę promieniowania UV, zabija wszystkie świństwa. Brzmi jak niezłe science-fiction 😀 Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, bo nie trzeba nic pompować, ściskać itd. oraz szybkie (pól litra wody oczyszcza się w 40 sekund), ale ma też kilka wad. Te urządzenia są droższe niż zwykłe filtry, są dość mocno narażone na usterki (zalanie, uszkodzenie lampy) i musimy mieć do nich baterie lub przynajmniej dostęp do ładowania. Nie działają w wodzie mętnej, czyli pełnej drobnego piachu, mułu czy jakiś pozostałości roślinnych, no i same w sobie nie oczyszczą wody z tych stałych zanieczyszczeń, chyba że dokupimy specjalną nakładkę, która tania nie jest.

3.AKUMULATORY DO ŁADOWANIA W ZASTĘPSTWIE KLASYCZNYCH BATERII

Chociaż w dzisiejszych czasach coraz więcej urządzeń produkowanych jest z wewnętrznymi, zintegrowanymi akumulatorami, to wciąż mnóstwo potrzebnego sprzętu działa na klasycznych bateriach „paluszkach” AA lub AAA. My mamy 3 takie urządzenia: latarki czołówki, maszynkę do strzyżenia/golenia (czemu mamy maszynkę w osobnym wątku) oraz bezprzewodową myszkę komputerową. Mieliśmy także dyktafon, który zastępować nam miał oryginalny mikrofon do kamery GoPro (który kosztuje krocie i jego podłączenie do kamery naraża ją na uszkodzenia). Ostatecznie go nie używamy i właśnie wraca do Polski z Polakiem, którego spotkaliśmy po drodze.

Te klasyczne baterie da się zastąpić takimi sami bateriami, ale wielokrotnego użytku, które da się ładować – akumulatorkami.

Czemu warto to zrobić?

1. Pieniądze.
Koszt akumulatorów rozmiaru AA, tych najlepszej klasy, zaczyna się od 8 zł. Dobra, klasyczna bateria (czyli taka, które faktycznie posłuży dłuższą chwilę, czyli ma w sobie wystarczająco mAh – mili amperogodzin) to przynajmniej 2 zł. Do akumulatorów trzeba dokupić łądowarkę za ok. 40 zł. Na początku więc wydaje się to mało opłacalne, ale musimy sobie uzmysłowić, że potem nie ponosimy już żadnych kosztów. Przecież gdy podróżujemy, prąd mamy za darmo w hotelach, restauracjach, na lotniskach, dworcach, itd. To, że w Polsce poprzez internet da się kupić dobrą baterię za 2 to komfort. Koszt w sklepie, zwłaszcza gdzieś za granicą, bywa o wiele większy, a i z dostępnością dobrych baterii może być problematycznie. Niestety nie jestem tu w stanie zaprezentować żadnego równania matematycznego, które wykazałoby po jakim czasie akumulatorki zaczynają się naprawdę opłacać. Wiem, że ja w ciągu roku podróży już ok. 20 razy ładowałem akumulatorki AA o mocy 1900 mAh i AAA o mocy 800 mAh. Produceni akumulatorków zapewniają, że niektóre mogą przeżyć nawet 1000 cykli ładowania. Oczywiście nie wierzę w to, ale jeśli przeżyją ich 500, 300 czy nawet tylko 100, to oszczędność będzie gigantyczna. Jeśli akumulatorki ładujemy we własnym domu, to i tak oszczędzamy, bo koszt energii elektycznej z sieci jest o wiele tańszy niż ten uwięziony w baterii.

2. Gotowość i pewność działania.

Jeśli wiemy, że idziemy w trudny teren na kilka dni, możemy naładować akumulatorki do pełna i nie martwić się, tak jak przy klasycznych bateriach, które są już w sprzecie, że są troche rozładowane i „padną” w środku wyprawy. Oczywiście możemy wsadzić „świeże” klasyczne baterie, ale znowu tutaj pojawia się kwestia ich ceny w danym miejscu oraz dostępności. Tymczasem jeśli trafimy do wioski, gdzie nie da się kupić nic, to i tak na 99% będzie tam prąd do naładowania akumulatorków. Jeśli nie ze stałej linii energetycznej, to chociaż przez kilka wieczornych godzin z generatora.

3. Dbanie o środowisko.

Skład baterii to ogromny syf. Nawet w Polsce, mimo istnienia w wielu sklepach specjalnych pojemników na zużyte baterie, wciąż ogromnie dużo ludzi wyrzuca je do normalnych śmieci. To teraz pomyślmy, kto dba o właściwą utylizację baterii w krajach nierozwniętych, gdzie nawet zwykłymi śmieciami nikt się nie interesuje. W trakcie podróży odwiedziliśmy mnóstwo wiosek, gdzie nie istnieje zorganizowany system zbierania śmieci. Zamiast tego lądują one w rzekach, rowach czy są spalane przed domem. Co więcej, nie raz widziałem zużyte baterie porzucone na szlaku w pięknych miejscach natury, np. w drodze na szczyt Toubkal w Maroko albo nieopodal strumyka pod płaskowyżem Roraima w Wenezueli. Zatem wydaję mi się, że o wiele lepiej kupić akumulatorki, które posłużyć nam mogą latami, niż zanieczyszczać odwiedzane miejsca zużytymi bateriami. No chyba, że chcecie wszystkie zużyte baterie przetransportować ze soba do cywilizowanego miasta/kraju, gdzie występuje ich właściwe zbieranie. Może się okazać, że zajmie Wam to tygodnie. Poza tym, jak można przypuszczać, proces produkcji nowych baterii także generuje mnóstwo zanieszyczeń, ale nie wchodźmy już w takie szczegóły.

4. Teraz powiem, jaki może być minus akumulatorów

– waga (choć ta kwestia mocno zależy od naszego sposobu przygotowania do podróży).

Waga samych akumulatorków względem klasycznych baterii jest prawie identyczna. Ewidentnie za to zwiększa ją niezbędna ładowarka. Jednak jeśli ktoś podróżuje z zapasem klasycznych baterii, to waga ładowarki jest mniejsza niż taki zapas. Waga ładowarki jest też niższa niż np. ewentualne transportowanie zużytych baterii do właściwego miejsca ich wyrzucenia.

– problem pojawia się także wtedy, gdy jakiś akumulatorek nam się zepsuje, np. z powodu wilgoci i trudno będzie nam odnaleźć w sklepie akumulatorek o tej samej pojemności (nie powinno się w jednym urządzeniu montować źródel zasilania o różnych parametrach). W mojej czołówce doszło do zwarcia i dwa akumulatorki się zjarały. Podejrzewam, że nastąpiło to z powodu ogromnego upału panującego w Brazylii. Oczywiście producent akumulatorów zapewnił mnie, że taka temperatura nie powinna doprowadzić do uszkodzenia i odrzucił możliwość wady produkcyjnej. Możliwe, że przyczyna leżała po stronie czołówki, bo miała ona już z 4 lata.

4. BUTELKA WIELOKROTNEGO UŻYTKU

Butelki mają wbudowane miarki, zazwyczaj nie tylko w systeme mililitrów, ale także anglosaskim – uncji. To ogromnie przydane do gotowania oraz kontrolowania, czy wystarczająco się nadawniamy. Najlepiej, jeśli wskźniki miarki są od razu wytłoczone – tak jak w naszej, a nie nadrukowane na butelkę, bo nadruk może się zetrzeć po jakimś czasie. Jak widzicie nasza butelka już jest tak porysowana, że aż się zrobiła matowa 😀

Butelka jest przede wszystkim uzupełnieniem  filtra wody. Niemniej, jeśli nie mamy filtra, to i tak przyda, bo wodę uzupełniać możemy z bezpiecznych, czystych potoków w górach, z dystrybutorów dostępnych w hostelach lub wcześniej przegotowanej. Większość zalet pozyskiwania wody z ogólnodostępnych i darmowych źródeł, zamiast nieustannego kupowania wody mineralnej w sklepach, opisałem właśnie przy okazji filtra. Generalnie jest to ogromna oszczędność pieniędzy, wysiłku (nie trzeba dźwigać zapasu) i dbanie o środowisko.

Jasne, można używać „zwykłych” butelek, tj. po wodzie mineralnej kupionej w sklepie. Jest jednak kilka „ale”:

Takie butelki są wykonane z plastiku, który nie nadaje się do wielokrotnego użytku. Czy wiecie, że jest kilkanaście odmian plastiku i jego klas?! Nawet tego, który przeznaczony jest do kontaktu z żywnością! Jesteście przekonani, że butelki po wodzie mineralnej muszą być wykonane ze „zdrowego plastiku”? No to miejcie świadomośc, że w krajach mało rozwiniętych nikt tego nie kontroluje, np. w Peru podczas rejsu po Amazonce dostaliśmy wodę w torebce foliowej, która zrobiona była z najgorszej klasy plastiku…

Nawet plastik nadający się do styczności z żywnością, przestaje taki być, gdy zaczyna mieć kontakt z powietrzem atmosferycznym i tlenem lub wysoką temperaturą. Z plastiku zaczynają się wtedy wydostawać szkodliwe dla organizmu związki, które wchłania woda. Wystarczy promieniowanie UV, za każdym razem kiedy zostawicie butelkę na słońcu lub nalanie do niej ciepłego płynu. Kupując wodę mineralną w sklepie, jesteście przekonani, że robicie coś zdrowszego niż wypicie wody z ogólnodostępnego źródła, tymczasem możliwe, że ta butelka leżała wcześniej dniami czy tygodniami na słońcu. To norma, jak nie w sklepie, to podczas transportu. Nie będę tu zgrywał dalej chemika, poczytajcie o tym wszystkim w internecie. Zasygnalizuję tylko jeszcze jeden wątek, o którym nawet w Polsce jest bardzo głośno – woda mineralna sprzedawana w sklepach to bardzo często najzwyklejsza woda z ogólnej sieci wodociągów, która z mineralną ma tylko wspólnego, co ja z pluszowym misiem.

Butelki wielokrotnego użytku, jeśli są dobrej jakości i nie są podróbkami, nie zawierają szkodliwych związków, a przynajmniej nie tych najgorszych. Nie chcę tutaj reklamować żadnej konkretnej firmy, bo jest tego mnóstwo. W każdym większym sklepie turystycznym odnajdziecie co najmniej kilka producentów.

Jakie są jeszcze wady butelek po wodzie ze sklepu? Otóż nie da się ich dokładnie umyć, po pierwsze przez mały otwór korka, a po drugie wykonane są z plastiku, który „wchłania” płyn do mycia i nie da się go dokładnie spłukać (tym bardziej, że nie powinniśmy używać ciepłej wody do tego z uwagi na to, co zasygnalizlowałem powyżej). Więc albo do wyboru mamy resztki mydlin albo rozwój bakterii i grzybów. Jasne, butelek nie trzeba używać przez rok, można je zmienić co 2-3 dni i w ten sposób wyeliminować problem.

Jednak jest inna wada małego otworu w butelce drugiego obiegu – tempo i wygoda napełniania butelki. Spróbujcie kiedyś wsadzić taką klasyczną butelkę do strumienia. Napełnienie 1,5 l butelki zajmie ponad minutę, jeśli nie wsadzicie jej pod odpowiednim kątem, by powietrze, które woda wypycha, nie blokowało jednocześnie przepływu. Poza tym ulokowanie otworu pośrodku dość szerokiej butelki sprawia, że często nabranie wody jest mocno niewygodne. np. z kranu w małej umywalce czy z dystrybutora wody (takie jak stoją w każdej większej firmie). Te butelki też po kilku godzinach przestają całkowicie utrzymywać swoją formę i kształt. Wgniatają się, wyginają w każdą stronę. Łatwo się oblać przy piciu, a nalewanie z nich wody do menażki czy kubka podczas gotowania w namiocie, może się skończyć wielką kałużą. Tymczasem butelki wielokrotnego użytki są twarde, mają szeroki otwór do napełniania i wygodny do nalewania „dziubek”.

Największą wadą „zwykłych” butelek jest jednak ich szkodliwość dla środowiska naturalnego. Każdemu, kto był kiedyś w Azji, Afryce czy Ameryce Południowej chyba nie muszę tłumaczyć co tu się dzieje ze śmieciami… Tym, którzy nie byli powiem, że ze śmieciami nie dzieje się nic, poza tym, że ktoś pozbył się ich ze swoich rąk. To, co zobaczyć można na matce wszystkich rzek, być może matce całej naszej planety – Amazonce – u każdej, uświadomionej ekologicznie, osoby wywoła gigantyczny smutek. Do rzeki trafia wszystko… Przy większych miastach, jak Iquitos w Peru, są miejsca, gdzie rzeka przypomina wysypisko śmieci. Tak samo jak plastik z butelki oddaje szkodliwe substancje chemiczne do wody, która jest w niej przechowywana, tak samo oddaję ją do wody, w której leży jako śmieć. Człowiek musi dziennie wypić minimum 2 litry wody, a więc to już więcej niż jedna butelka dziennie. W podróży powinno to być przynajmniej 3 litry, a więc dwie butelki. To teraz przekalkulujcie – miesiąc waszej podróży i mamy 60 nowych śmieci. Nawet jeśli użyjecie jednej butelki przez kilka dni, to mamy 10-15 śmieci, a równocześnie możecie ich nie wyprodukować wcale. Doliczcie do tego wszystkie kubeczki plastikowe, w których kupicie kawę/herbatę na wynos itp. Zamiast tego wszystkiego możecie użyć butelki wielokrotnego użytku, bo większość z nich jest wykonana z plastiku, który nie chłonie zapachów i ostrych aromatów. Dlatego poza kawą, można tam wlać zupę, czy dzięki dużym otworom, zmieścić nawet jakieś drugie danie – my tak z Izą robimy, gdy ugotujemy w terenie za dużo.

Jakie są pozostałe zalety butelek wielokrotnego użytku?

– prawie wszystkie obecne na rynku butelki mają zaznaczone na sobie miarki poziomu wody, i to nie tylko w znanym nam systemie mililitrów, ale też w anglosaskim systemie uncji. To niezwykle przydatne do gotowania wszelkich posiłków w warunkach kempingowych, ale także do kontrolowania, czy wypijamy odpowiednio dużą ilość wody.

– bardzo łatwo je otworzyć i napić się przy użyciu tylko jednej ręki. Może drobiazg, ale naprawdę go docenicie, gdy się wspinamy, mamy kijki trekingowe, prowadzimy samochód, rower i wiele, wiele innych.

– mają taką konstrukcję lub element, która umożliwia ich przytroczenie do plecaka. To przydatne nie tylko wtedy, gdy nie mam już żadnej wolnej przestrzeni w zamykanych kieszeniach, ale gdy trzymamy butelki w bocznych kiszeniach, skąd mogą łatwo wypaść np. podczas wspinaczki czy jazdy jakimś pojazdem.

Nie wiem jak butelki innych firm, ale nasze przeżyły kilkadziesiąt upadków i nic im nie jest. Wprawdzie pękły małe plastikowe element w zapięciu ustnika, ale w żaden sposób nie wpływa to na jego szczelność. Używamy ich już od lat, kupiliśmy je na długo przez rozpoczęciem tej wyprawy i do tej pory zepsuła się tylko jedna z czterach ( urwał się ten metalowy zaczep- zawleczka, która zabezpiecza przed otwarciem ustnika) jakie posiadamy… posiadaliśmy, bo jednej zapomnieliśmy zabrać z samochodu podczas autostopu w Brazylii.

Jeśli podróżujecie w pojedynkę, zalecam mieć dwie butelki – to też najsensowniejsze rozwiązanie do równego rozłożenia wagi w plecaku – trzymać je w bocznych kieszeniach plecaka i starać się pić na zmianę, by nie przeciąż którejś ze stron – woda to w końcu najcięższy, a przynajmniej jeden z najcięższych, jednostkowo przedmiotów w naszym plecak. Jeśli podróżujecie we dwie osoby, lub z psem, dobrze mieć przynajmniej 3 butelki – nawet większość dnia można tą ostatnią trzymać pustą, ale gdy już zbliżamy się do miejsca noclegu, dobrze mieć większy zapas wody – bo przynajmniej litr użyje się za chwilę na gotowanie, a w nocy i nad rano nikomu się nie chce robić wycieczek po wodę.

Ostatnio bardzo popularne są butelki wielokrotnego użytky ”foliowe”, tzn. miękkie, które można dowolnie zgniatać. Mają taki minus, że trudno je umyć w środku, ale za to większość z nich ma otwór z rozmiarze standardowego otworu w butelkach wód mineralnych ze sklepu, a większość filtrów wody „słomkowych” jest przystosowana do nakręcania na takie gwinty. Więc nie szkodzi, że w takich butelkach będziemy mieli trochę bakterii, bo i tak możemy pić z nich za pośrednictwem filtra.

5. LEKKIE BUTY – NAJLEPIEJ DO BIEGOWE

W podróż z plecakiem trudno zabrać kilka par butów, właściwie – dwie to już jest niezły wyczyn. Poza wagą, problemem jest miejsce w plecaku. Chyba, że ktoś wprowadzi w życie pomysł blogerów Ale Jazda i zamiast dużych plecaków, będzie podróżował z gigantyczną walizką na kółkach i wsadzi tam 6 par butów. Obawiam się, że przy takim wizerunku zostaniemy zjedzeni na śniadanie przez miejscowych, jako typowe białasy gringo. To, co uchroniło Ale Jazdę, to chyba tylko perfekcyjna znajomość języka hiszpańskiego u Gosi, podczas gdy zwiedzali Amerykę Południową. Osobiście uznaję to też za wyjątkowo niepraktyczny bagaż.

Większość podróżników ogranicza się do jednej pary wysokich butów trekkingowych i jakiś sandałów. Dla mnie pomysł sandałów jest trochę poroniony. Sandały w żaden sposób nie chronią przed kamykami, korzeniami, owadami, insektami i o wiele groźniejszymi zwierzętami, jak węże, skorpiony, ani syfem, jaki w wielu mniej cywilizowanych miejscach świata znajduje się na ulicy, a momentami wręcz po niej płynie przy okazji większego deszczu. Sandały w żaden też sposób nie stabilizują kostki. No i sprawdzić się może mogą w południowo-wschodniej Azji, a nie np. w Ameryce Południowej, gdzie niektóre większe miasta leżą na wysokości ponad 3 tys. m n.p.m. i jest tam najzwyczajniej zimno, gdy tylko zajdzie słońce.

Po co w ogóle mieć drugą parę butów, poza samym czynnikiem temperatury? Noszenie w kółko wysokich butów trekkingowych jest najzwyczajniej niezdrowe dla naszego organizmu! Szokujące? Już tłumaczę. Otóż jeśli cały czas będziemy chodzić w takich butach, to osłabiać będziemy mięśnie i ścięgna okolic stawu skokowego. Bowiem wysokie buty podtrzymują te tkanki, niejako je odciążają, więc jeśli będziemy je tak ciągle wspomagać, to przestaną działać w pełnym zakresie. To jak elementy w silniku, czy każde urządzenie – nieużywane, przestaje należycie pracować. Buty trekkingowe też bardzo mocno amortyzują/tłumią, co z kolei jest niezdrowej na mięśni samej stopy. Każdy ortopeda powie Wam, że najzdrowsze jest chodzenie boso, oczywiście zwykłe chodzenie – bez biegania, bez zbyt dużej ilości kilometrów, bowiem w stopach również mamy mięśnie, które powinny pracować. Nieustanne chodzenie po miękkim, w butach, które nie pozwalają stopie działać w jej pełnym zakresie, doprowadzić może do płaskostopia i innych deformacji. Dlatego za każdym razem, kiedy mamy okazję zrezygnować z butów trekkingowych, powinniśmy to robić. Noszenie wysokich butów zatem jest dobre tylko w trudnym terenie. Pomijam już wątek dyskomfortu noszenia takich butów przy wysokich temperaturach, czy chęci wyglądania chociaż trochę bardziej normalnie podczas np. spaceru po mieście, a nie jak człowiek z lasu

Warto też zastąpić czasem buty trekkingowe dla ich własnego dobra. Zazwyczaj takie buty są bardzo drogie, więc po co ścierać w nich podeszwę, generalnie je zużywać, tam gdzie są zbędnę? Warto też dać butom się przewietrzyć, umyć je co jakiś czas, by nie zrobiło nam się w nich siedlisko wszystkich możliwych bakterii.

Idealnym rozwiązaniem, jak buty zapasowe, mogą być buty do biegania. Nawet jeśli bieganie to ostatnia rzecz, jaką chcielibyście robić w swoim życiu. Czemu?

Z całej puli butów sportowych, są jak najbardziej zbliżone do normalnych butów, a jednocześnie sprawdzą się w terenie (pod warunkiem, że nie będą to buty do biegania po mieście, bo te mają dość śliskie podeszwy i bardzo mocną amortyzację, by tłumić twardość asfaltu). Nawet wśród butów do biegania w terenie, tzw. trailowych, należy poszukać tych najbardziej odpowiednich, np. z jak najmniejszym „dropem” – czyli podniesieniem czubka buta, które ułatwia przetaczanie stopy.

Jaka jest zaleta butów do biegania, względem np. zwykłych trampek? Przede wszystkim waga, para moich butów waży La Sportiva Lycan waży zaledwie 510 g, a da się kupić jeszcze lżejsze. Podeszwa, która ma o wiele lepsze właściwości trakcji i przyczepności, niż zwykłe buty. Jeśli trzeba będzie zrobić jakąś 1-dniową czy kilkugodzinną wycieczkę w teren, to spokojnie dadzą radę. Takie lekkie buty są też zazwyczaj zrobione z bardzo przewiewnych i elastycznych materiałów, więc noga będzie w nich bardzo dobrze oddychać i można je z łatwością upchać i zgnieść w plecaku czy uprać. Jednocześnie, jak dobrze poszukacie, but wciąż może bardzo dobrze chronić przed syfem na szlaku i przeszkodami na drodze. Spójrzcie na moje buty. Widzicie, jak wysoka jest podeszwa i otok wzmacniający but? Dzięki temu spokojnie mogę wejść w jakąś większa kałużę i wyjść z niej suchą stopą. Piach nie dostaje się do środka, czy nawet wejście w coś paskudnego na ulicy, nie zabrudzi mi całego buta. Na czubku mam też dość mocny kawałek gumy, chroniący palce przed uderzeniami w przeszkody.

A zamiast sandałów, proponuję zabrać jak najlżejsze klapki. W ostateczności możemy w nich wyjść na ulicę, ale przede wszystkim przydadzą się do chodzenia pod prysznic czy po prostu w pomieszczeniach, bo w hostelach, hotelach i ich łazienkach bardzo łatwo złapać jakąś grzybicę skóry. Japonki zabieramy ze sobą nawet na trekkingi w terenie, nawet w wysokie góry. Wtedy zostawiamy sobie japonki przy wejściu do namiotu i gdy w nocy musimy iść siku albo wyjść z namiotu podczas wielkiej ulewy, to zamiast zakładać buty przez 2 minuty, moczyć je deszczem, to wsuwamy sobie raz-dwa japonki.

 

 

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *